Binnen twee weken mocht ik tijdens drie uitvaarten de dienst begeleiden en spreken voor een zaal met maximaal 28 mensen. Thuis keken mensen mee via een livestream-verbinding. De uitvaartleider en ik maken de maximaal 30 personen in de zaal compleet. Samen doen we er alles aan om ons werk voor de nabestaanden zo goed mogelijk te doen, maar er is zoveel meer te overbruggen dan die anderhalve meter.

Corona verandert alles in de uitvaartwereld en ik denk dat ik er maar de helft van meekrijg, omdat mijn taak zich beperkt tot het voorbereiden van de ceremonie, het schrijven van het levensverhaal en mijn werk op de dag van het afscheid. Ik hoor hoe het werk is veranderd in de verhalen over de nieuwe werkwijze die veilig is voor alle betrokkenen. De uitvaartleider komt niet meer bij de mensen thuis, maar regelt de uitvaart via telefoon of beeldbellen. De laatste verzorging die – als er aanleiding voor is – nu anders verloopt. En niet te vergeten vrijwel de hele dag door handen wassen, ontsmettingsmiddelen gebruiken en handschoentjes bij de hand hebben.

Nabijheid en warmte

Niets gaat meer zoals het ging of zoals het kon gaan. Iedereen moet overal bij nadenken en niets kan spontaan of op het gevoel. De restricties hebben daardoor veel invloed op het afscheid. Ik denk dat dit nooit gaat wennen, want juist het belangrijkste mag en kan nu niet. Nabijheid en warmte: dicht bij elkaar zitten, een handdruk, een kus of een knuffel. Geen nazit met koffie of een drankje om samen bij na te praten en bij te komen van de emoties. Geen rustige overgang van uitvaart naar huiswaarts gaan.

Wel thuis

De uitvaartleider ziet erop toe dat iedereen daadwerkelijk  vertrekt na het beëindigen van de plechtigheid. Bij vertrek uit het crematorium staat koffie, thee en water klaar om mee te nemen voor onderweg. Bij de begraafplaats lijkt het op de uitvaarten in Amerikaanse films. Iedereen stapt in de auto en gaat naar huis. Samen staan we de mensen uitgeleide te doen. We wensen hen bij vertrek ‘wel thuis’ en ‘sterkte’ op gepaste afstand. Ik glimlach en kijk de mensen in de ogen. Ze begrijpen dat het allemaal nu zo moet en hopelijk ook dat we het hen zo anders hadden gegund.

Anja van Dalen

Meer blogs mijn werk als uitvaartspreker: Heb je haar gekend?Op verhaal komen

Informatie over mij als spreker: Toespraken